تسهیلات و تخفیفات
(آيه 43) سوره نساء- از اين آيه چند حكم اسلامى استفاده مىشود:
1- باطل بودن نماز در حال مستى:
آيه شريفه مىفرمايد:
«اى كسانى كه ايمان آوردهايد! در حال مستى به نماز نزديك نشويد، تا بدانيد چه مىگوييد»
(يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لا تَقْرَبُوا الصَّلاةَ وَ أَنْتُمْ سُكارى حَتَّى تَعْلَمُوا ما تَقُولُونَ).
فلسفه آن هم روشن است، زيرا نماز گفتگوى بنده و راز و نياز او با خداست
و بايد در نهايت هوشيارى انجام گردد و افراد مست از اين مرحله دور و بيگانهاند.
2- باطل بودن نماز در حال جنابت:
همان گونه كه قرآن مىگويد:
«و همچنين هنگامى كه جنب هستيد» به نماز نزديك نشويد
(وَ لا جُنُباً).
سپس استثنايى براى اين حكم بيان فرموده، مىگويد:
«مگر اين كه مسافر باشيد» و در مسافرت گرفتار بىآبى شويد
(إِلَّا عابِرِي سَبِيلٍ).
كه در اين حال نماز خواندن به شرط تيمم كه در ذيل آيه خواهد آمد جايز است.
3- سپس در مورد جواز نماز خواندن مىفرمايد:
«تا غسل كنيد»
(حَتَّى تَغْتَسِلُوا).
4- تيمم براى معذورين-
در جمله بعد كه در حقيقت تمام موارد تشريع تيمم جمع است، نخست به موردى كه آب براى بدن ضرر داشته باشد اشاره كرده و مىفرمايد:
«و اگر بيمار باشيد و يا در سفر»
(وَ إِنْ كُنْتُمْ مَرْضى أَوْ عَلى سَفَرٍ).
و يا «هنگامى كه يكى از شما از قضاى حاجت برگشت و يا با زنان آميزش جنسى داشتهايد»
(أَوْ جاءَ أَحَدٌ مِنْكُمْ مِنَ الْغائِطِ أَوْ لامَسْتُمُ النِّساءَ).
«و در اين حال آب براى وضو يا غسل نيابيد»
(فَلَمْ تَجِدُوا ماءً).
«در اين موقع با خاك پاكيزهاى تيمم كنيد»
(فَتَيَمَّمُوا صَعِيداً طَيِّباً).
در جمله بعد طرز تيمم را بيان فرموده، مىگويد:
«سپس صورت و دستهاى خود را مسح كنيد»
(فَامْسَحُوا بِوُجُوهِكُمْ وَ أَيْدِيكُمْ).
در پايان آيه اشاره به اين حقيقت مىكند كه دستور مزبور، يك نوع تسهيل و تخفيف براى شماست
«چون خداوند بخشنده و آمرزنده است»
(إِنَّ اللَّهَ كانَ عَفُوًّا غَفُوراً).
با نام خداییکه از شدت حضور ناپیداست.